Od 4 września br. Straż Miejska zyskuje nowe uprawnienia, w związku z wchodzącą w życie nowelizacją ustawy Prawo o ruchu drogowym i niektórych innych ustaw.

Ustawodawca wprowadzając zmodyfikowane regulacje, przede wszystkim rozszerzył zakres obowiązywania ustawy Prawo o ruchu drogowym. Rozszerzenie to dotyczy nowo tworzonych, oznakowanych stref ruchu, gdzie przepisy ustawy będą miały zastosowanie w takim zakresie, jak na drodze publicznej (stosownie do przyjętej definicji, oznakowana strefa ruchu, oznaczać będzie obszar obejmujący co najmniej jedną drogę wewnętrzną, na której wjazdy i wyjazdy oznaczono odpowiednimi znakami drogowymi).

Ponadto, zgodnie z przyjętymi założeniami, przepisy ustawy będą miały nadal ograniczone zastosowanie na tych drogach wewnętrznych, które będą usytuowane poza specjalnie oznakowanymi strefami ruchu i strefami zamieszkania.

Zgodnie z wolą ustawodawcy, przedmiotowy akt będzie miał wprawdzie zastosowanie w odniesieniu do ruchu odbywającego się poza drogami publicznymi, strefami zamieszkania i strefami ruchu, niemniej jednak, jedynie w zakresie koniecznym dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób oraz wynikającym ze znaków i sygnałów drogowych (do chwili obecnej zgodnie z literalnym brzmieniem, przepisy ustawy miały zastosowanie do ruchu odbywającego się poza drogami publicznymi – jedynie w zakresie koniecznym do uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa uczestników tego ruchu).

W celu zapewnienia właściwego oznakowania dróg usytuowanych na drogach wewnętrznych, leżących w oznakowanych strefach ruchu oraz strefach zamieszkania, a w szczególności, aby ustawiane tam znaki drogowe, nie były ze sobą wzajemnie sprzeczne, podmioty zarządzające będą zobowiązane do dostosowania oznakowania tych dróg do wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (naruszenie tych obowiązków zostało zagrożone karą grzywny – art. 85 a Ustawy z dnia  20 maja 1971 r. Kodeks Wykroczeń).

Zmiany przepisów ustaw – Prawo o ruchu drogowym, w zakresie rozszerzenia jej stosowania także na oznakowane strefy ruchu, spowodowały konieczność wprowadzenia zmian do przepisów sankcjonujących w Kodeksie karnym. I tak, art. 45 ust. 1 pkt 1 P.r.d. na terenie oznakowanej strefy ruchu, będzie sankcjonowany między innymi, poprzez nowe brzmienie art. 178a § 2 K.k.

Dodatkowo art. 179 K.k. penalizuje nowy typ czynu.  Dotychczasowe brzmienie jego dyspozycji nie obejmowało zachowania polegającego na dopuszczeniu do prowadzenia pojazdu mechanicznego albo innego pojazdu w strefie ruchu lub w strefie zamieszkania, leżącej na takiej drodze, przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości, będącą pod wpływem środka odurzającego lub osobę nieposiadającą wymaganych uprawnień.

Z uwagi na duże zagrożenie wypadkami oraz duże nasilenie ruchu, także na ogólnodostępnych drogach niepublicznych, uznano, że zachowania te są społecznie szkodliwe i wymagają penalizacji.

Wychodząc naprzeciw postulatom zgłaszanym przez organizacje społeczne zrzeszające osoby niepełnosprawne, kolejną wprowadzoną zmianą jest włączenie do art. 130a ust. 1 przepisu, na podstawie którego możliwe będzie odholowywanie na koszt właściciela pojazdu pozostawionego na miejscu przeznaczonym dla osób niepełnosprawnych (art. 130a ust. 1 pkt 4).

W art. 130a ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, dodano również pkt 5. Przepis ten, w sposób niebudzący wątpliwości, będzie regulował kwestię odholowywania pojazdów z miejsc oznaczonych właściwym znakiem wskazującym, że pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela (umieszczona pod znakiem B-35 „zakaz postoju” lub znakiem B-36 „zakaz zatrzymywania się”, tabliczka T-24).

Dodatkowo art. 130a  w ust. 1  pkt 3 otrzymał nowe brzmienie, które umożliwia rezygnację z usunięcia pojazdu na koszt właściciela w tych przypadkach, w których jest to niecelowe. Do tej pory, w razie przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, usunięcie pojazdu z drogi było obligatoryjne. Obecnie ustawodawca wprowadził możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu.

W omawianych przepisach został dodany także art. 130a ust. 2a, który ma na celu wyeliminowanie takich przypadków, w  których  po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu, przez uprawnione służby, a przed przyjazdem na miejsce jednostki usuwającej pojazd – na miejsce zdarzenia dotrze właściciel pojazdu, a mimo to pojazd jest usuwany na parking strzeżony.

Dotychczasowe brzmienie przepisów było często interpretowane w ten sposób, że skoro pojazd był pozostawiony w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, to podlega on usunięciu także wówczas, gdy w czasie oczekiwania na jednostkę usuwającą pojazd, na miejscu zjawił się właściciel auta. Zgodnie z nowo projektowanym artykułem, koszty rozpoczętej procedury usuwania pojazdu poniesie właściciel.

Zmianie uległa także definicja drogi wewnętrznej, zawarta w ustawie o drogach publicznych. Status dróg wewnętrznych, po wejściu w życie nowelizacji, został przyznany drogom, parkingom, placom, przeznaczonym do ruchu pojazdów, niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych i niezlokalizowanych w pasie drogowym tych dróg.

Wskazując dokonane zmiany, warto także podkreślić zmienioną definicję skrzyżowania, które zgodnie z przyjętymi założeniami, oznacza: przecięcie się w jednym poziomie dróg mających jezdnię, ich połączenie lub rozwidlenie, łącznie z powierzchniami utworzonymi przez takie przecięcia, połączenia lub rozwidlenia; określenie to nie dotyczy przecięcia, połączenia lub rozwidlenia drogi twardej z drogą gruntową, z drogą stanowiącą dojazd do obiektu znajdującego się przy drodze lub z drogą wewnętrzną.

W związku z wprowadzonymi zmianami, w dniu 26 sierpnia 2010 r. przeprowadzono rozmowę z pracownikiem Ministerstwa Infrastruktury, w trakcie której ustalono, iż obecnie trwają prace nad modyfikacją dwóch Rozporządzeń (Rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach), których modyfikacja jest niezbędna dla pełnego funkcjonowania wprowadzonych przepisami stref ruchu.

Po nowelizacji Rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych, zostanie wprowadzony m. in. wzór znaku określającego strefę ruchu. Do czasu wprowadzenia przedmiotowego znaku i zastosowania go w praktyce, nie będzie możliwe egzekwowanie przepisów Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w odniesieniu do stref ruchu.

Wskazując na konsekwencje wprowadzenia omówionych wyżej zmian przepisów, przekładających się na sposób realizacji zadań służbowych, przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej Miasta Krakowa, podkreślenia wymagają następujące aspekty:

• wprowadzenie dwóch nowych przypadków, w których strażnicy gminni mogą wydać dyspozycje usunięcia pojazdów – pozostawienie pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej, o obniżonej sprawności ruchowej oraz osób wymienionych w art. 8 ust 2 Prawo o ruchu drogowym, oraz pozostawienie pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela – rozszerzy spektrum sytuacji, w których podejmowanie tego rodzaju kroków będzie możliwe,
• możliwość stosowania przepisów prawa o ruchu drogowym w nieograniczonym zakresie na tych drogach wewnętrznych, na których zostanie wprowadzona strefa ruchu – spowoduje podejmowanie działań na tych terenach w zakresie posiadanych uprawnień w pełnym wymiarze, analogicznie jak na drogach publicznych (realizacja czynności w tym aspekcie jest odroczona do czasu faktycznego wprowadzenia stref ruchu),
• zmiana definicji skrzyżowania (wyłączenie z tej definicji dróg wewnętrznych),  wpłynie na zmianę zasad działania w rejonie skrzyżowań – wyłączając chociażby możliwość egzekwowania na drogach publicznych, u ich zbiegu z drogami wewnętrznymi przepisów porządkowych w zakresie zakazu zatrzymywania się na skrzyżowaniu oraz w określonej przepisami odległości od niego,
• modyfikacja zapisów Prawo o ruchu drogowym, wymusi obligatoryjne odstąpienie od usunięcia pojazdu w przypadku, gdy przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania, ustaną przyczyny usunięcia (do tej pory w praktyce funkcjonowania, przyjmowano możliwość skorzystania z takiej ewentualności),
• wprowadzona modyfikacja odnośnie możliwości stosowania (Prawo o ruchu drogowym), w zakresie nie tylko zagrożenia bezpieczeństwa, ale też w innych miejscach oznaczonych znakami drogowymi, biorąc pod uwagę definicję dróg wewnętrznych, rozszerzy możliwość podejmowania działań na tereny parkingów, placów przeznaczonych do ruchu pojazdów, np. przed placówkami handlowymi wielko – powierzchniowymi.